Leki z grupy analogów GLP-1 w ostatnich latach stały się jednym z najważniejszych przełomów w leczeniu otyłości. Początkowo stosowano je głównie u pacjentów z cukrzycą typu 2, jednak badania kliniczne wykazały, że mogą one skutecznie wspierać również redukcję masy ciała.
Preparaty te wpływają na regulację apetytu, spowalniają opróżnianie żołądka oraz pomagają kontrolować poziom glukozy we krwi. Dzięki temu osoby stosujące terapię GLP-1 często odczuwają mniejszy głód i łatwiej utrzymują deficyt kaloryczny.
W artykule wyjaśniamy:
GLP-1 (glukagonopodobny peptyd-1) to hormon produkowany naturalnie w przewodzie pokarmowym po spożyciu posiłku. Jego zadaniem jest regulowanie poziomu cukru we krwi oraz wpływ na uczucie sytości.
Naturalny hormon działa jednak bardzo krótko – jego okres półtrwania wynosi zaledwie kilka minut. Z tego powodu opracowano syntetyczne analogi GLP-1, które działają znacznie dłużej i mogą być stosowane jako leki.
Mechanizm działania tych preparatów obejmuje kilka kluczowych efektów:
To właśnie połączenie tych mechanizmów sprawia, że leki GLP-1 mogą być skuteczne zarówno w leczeniu cukrzycy typu 2, jak i w terapii nadwagi oraz otyłości.
Na rynku dostępnych jest kilka preparatów należących do tej grupy. Różnią się one m.in. częstotliwością podawania, dawką oraz wskazaniami rejestracyjnymi.
Najczęściej stosowane leki GLP-1 to:
Semaglutyd
Jeden z najnowocześniejszych i najskuteczniejszych leków w tej grupie. Występuje w kilku formach:
W badaniach klinicznych semaglutyd pozwalał na redukcję masy ciała nawet o około 10–15% w ciągu roku terapii.
Liraglutyd
Starszy, dobrze przebadany analog GLP-1 stosowany zarówno w leczeniu cukrzycy typu 2, jak i otyłości. Podawany jest codziennie w postaci zastrzyków podskórnych.
Średnia redukcja masy ciała przy długotrwałym stosowaniu wynosi około 8–10%.
Dulaglutyd
Lek podawany raz w tygodniu w wygodnym wstrzykiwaczu. Charakteryzuje się dobrą tolerancją i jest często stosowany u pacjentów rozpoczynających terapię inkretynową.
Tirzepatyd
Nowszy lek działający na dwa receptory hormonalne (GLP-1 i GIP). W badaniach wykazuje bardzo wysoką skuteczność w redukcji masy ciała, często przewyższającą inne preparaty z tej grupy.
Terapia lekami GLP-1 nie jest przeznaczona dla wszystkich osób chcących schudnąć. Zwykle stosuje się ją u pacjentów spełniających określone kryteria medyczne.
Do leczenia kwalifikują się najczęściej osoby z:
Leki GLP-1 stosuje się zazwyczaj jako element kompleksowej terapii obejmującej również zmianę diety, zwiększenie aktywności fizycznej oraz modyfikację stylu życia.
Dawkowanie leków GLP-1 zawsze ustala lekarz, ponieważ zależy ono od rodzaju preparatu oraz indywidualnej tolerancji pacjenta.
Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się od niskiej dawki początkowej, która stopniowo jest zwiększana w kolejnych tygodniach. Takie postępowanie pozwala zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych.
Przykładowy schemat terapii może obejmować:
W zależności od preparatu lek podaje się:
Podobnie jak inne leki, analogi GLP-1 mogą powodować działania niepożądane. Najczęściej mają one charakter łagodny i ustępują po kilku tygodniach terapii.
Najczęściej zgłaszane objawy to:
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak zapalenie trzustki lub problemy z pęcherzykiem żółciowym. Z tego powodu każdą terapię należy prowadzić pod kontrolą lekarza.
W wielu przypadkach możliwe jest uzyskanie recepty na leki GLP-1 podczas konsultacji z lekarzem online. Teleporada pozwala ocenić stan zdrowia pacjenta i zdecydować, czy taka terapia jest wskazana.
Podczas konsultacji lekarz może:
E-recepta umożliwia zakup leku w dowolnej aptece bez konieczności wizyty w gabinecie lekarskim.
Refundacja tych preparatów w Polsce jest ograniczona i dotyczy głównie leczenia cukrzycy typu 2. W przypadku terapii otyłości większość leków GLP-1 jest obecnie dostępna wyłącznie odpłatnie.
Koszt miesięcznej terapii może wynosić od kilkuset do nawet ponad tysiąca złotych, w zależności od preparatu oraz dawki.
Analogi GLP-1 są obecnie intensywnie badane pod kątem nowych zastosowań terapeutycznych. Naukowcy analizują ich potencjał m.in. w leczeniu:
Dynamiczny rozwój tej grupy leków sprawia, że w najbliższych latach mogą one odegrać jeszcze większą rolę w leczeniu chorób metabolicznych i otyłości.
